Opublikowano rozporządzenie w sprawie ETS w Türkiye: jak przygotować plan monitorowania?

Rozporządzenie w sprawie systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) w Türkiye zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym nr 33353 z 27 sierpnia 2026 r. i weszło w życie tego samego dnia. Oparte na ustawie klimatycznej nr 7552 rozporządzenie określa zasady działania rynku uprawnień – od monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji gazów cieplarnianych po przydział i umarzanie uprawnień. Rozporządzenie z 2014 r. w sprawie monitorowania emisji gazów cieplarnianych zostało uchylone.

W tym artykule podsumowujemy tematy, z którymi przedsiębiorstwa będą się najczęściej mierzyć w najbliższych miesiącach.

Które instalacje są objęte systemem?

Rozporządzenie dzieli instalacje na trzy kategorie według rocznych emisji:

• Kategoria A: do 50 000 ton ekwiwalentu CO₂ rocznie
• Kategoria B: od 50 000 do 500 000 ton ekwiwalentu CO₂
• Kategoria C: ponad 500 000 ton ekwiwalentu CO₂

CO₂ z biomasy nie jest uwzględniany w obliczeniach, a wartość ustala się ostrożnie na podstawie zainstalowanej mocy.

System handlu uprawnieniami obejmuje instalacje kategorii B i C prowadzące działalności wymienione w załączniku 1 do rozporządzenia. Pozostanie poza systemem nie oznacza jednak końca obowiązków monitorowania i raportowania. Przykładowo szkoły, uczelnie i szpitale są wyłączone z ETS, ale ich obowiązki w zakresie monitorowania, raportowania i weryfikacji dla działalności z załącznika 1 pozostają w mocy.

Termin na plan monitorowania już biegnie

System zaczyna się od okresu pilotażowego. Jego zakres, czas trwania i procedury określa Rada Rynku Uprawnień do Emisji.

Przedsiębiorstwa objęte okresem pilotażowym muszą złożyć elektronicznie pierwszy plan metodyki monitorowania w Prezydium ds. Zmian Klimatu w ciągu dwóch miesięcy od wejścia rozporządzenia w życie, czyli do 27 października 2026 r. Prezydium może przedłużyć ten termin maksymalnie o sześć miesięcy. Przedsiębiorstwa spoza okresu pilotażowego składają pierwszy plan do końca roku kalendarzowego poprzedzającego rozpoczęcie pierwszego okresu rozliczeniowego.

Plan monitorowania to podstawowy dokument, który określa źródła emisji, strumienie materiałów takie jak paliwa i surowce, metody obliczeń lub pomiarów, osoby odpowiedzialne za dane oraz etapy kontroli jakości. Ponieważ wszystkie późniejsze raporty opierają się na tym planie, powinien on odzwierciedlać rzeczywisty przepływ danych w instalacji.

Cykl roczny: raport, weryfikacja i dokumentacja

Po zatwierdzeniu planu praca staje się cyklem rocznym:

1. Przedsiębiorstwa co roku do 30 kwietnia raportują emisje i poziomy działalności z poprzedniego roku (od 1 stycznia do 31 grudnia). Prezydium może przedłużyć ten termin maksymalnie o miesiąc.
2. Raporty na temat emisji weryfikują akredytowane jednostki weryfikujące.
3. Wszystkie istotne dane i zapisy należy przechowywać co najmniej 10 lat.

Rozporządzenie przewiduje również kary administracyjne rosnące wraz z kategorią instalacji, na przykład za niezłożenie zweryfikowanego raportu w terminie. Dlatego dane należy zbierać regularnie przez cały rok, a nie dopiero na jego koniec.

Co przedsiębiorstwa powinny zrobić teraz?

• Sprawdź w uchwałach Rady Rynku Uprawnień do Emisji i komunikatach Prezydium, czy jesteś objęty okresem pilotażowym.
• Oblicz kategorię instalacji na podstawie zainstalowanej mocy; zestaw działalności z załącznika 1 i źródła emisji.
• Ustal źródło, osobę odpowiedzialną i częstotliwość pomiaru danych o paliwach, surowcach i produkcji.
• Przygotuj plan monitorowania wraz z dowodami, takimi jak odczyty liczników, faktury i wyniki laboratoryjne.
• Zorganizuj dokumentację tak, aby wspierała weryfikację i obowiązek przechowywania zapisów przez 10 lat.

Jak może pomóc Yörünge Kurumsal?

Yörünge Kurumsal wspiera przedsiębiorstwa w inwentaryzacji gazów cieplarnianych, przygotowaniu planu monitorowania, budowie infrastruktury zbierania danych i procesach raportowania. Zgodnie z rozporządzeniem weryfikację przeprowadzają akredytowane jednostki weryfikujące. Dlatego nasza praca koncentruje się na stworzeniu identyfikowalnej, spójnej i gotowej do weryfikacji struktury danych.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny; oceniaj swoje obowiązki na podstawie aktualnego tekstu rozporządzenia i komunikatów Prezydium. Zdjęcie na okładce przedstawia przykładowy zakład przemysłowy (Fot. Jakub Żerdzicki, Unsplash).

← Wróć do wszystkich wpisów